KAYA MEKANİĞİ TESTLERİ NUMUNE KABUL ŞARTLARI

Blok ve/veya karot örnekleri, ilgili test için standartların gerektirdiği boyutlarda numune hazırlamaya yetecek büyüklükte ve temsili numune hazırlamaya engel teşkil edecek gözle görünen iri çakıl, arabant geçişleri, bozunma, çatlak, süreksizlik, boşluk vb. gibi olumsuzluklar içermemelidir.
Sağlam kaya ortamlarından alınan karot örnekler gerekli ise naylon torba içinde ya da şeffaf streç ile birkaç kere sarılmış olarak laboratuvara ulaştırılmalıdır.
Zayıf kaya ortamlarından alınan karot örneklerde dağılma riski varsa örnek öncelikle 1-2-kat şeffaf streç ile sarılmış olmalıdır. Bu işlemden sonra örneği kaplayacak uygun ebatta tülbente sarılmış ve hava almayacak şekilde parafinlenmiş olmalıdır. Parafinin zarar görerek kurumaması vb. için naylon torbaya yerleştirilmiş ya da şeffaf streç ile birkaç defa sarılarak sıkıca bantlanmış olarak laboratuvara ulaştırılmalıdır.
Parafin gibi koruma işlemi uygulanmış örneklerde su muhtevası (Nem içeriği) tayini yapılır.
Porozite, boşluk oranı ve kuru/doygun yoğunluk/birim hacim ağırlık tayini, kurutma ve suya doyurma yöntemiyle yapıldığı için şişebilen ve ıslanma-kuruma süreci sonunda kolaylıkla dağılabilen kayaçlara uygulanmaz.
Suda dağılmaya karşı dayanıklılık testi, özellikle çimentolu veya zayıf kayaçlarda uygulanmakla birlikte, şeyl, kiltaşı, kumtaşı, marn, kireçtaşı vb. gibi karbonat ve kil içeriği yüksek kayaçlara ait numunelerde yapılabilmektedir. Dayanımı orta-yüksek/sert kayalarda uygulanmamaktadır.
Tek eksenli basınç dayanımı, Elastisite Modülü ve Poisson oranı (statik deformabilite parametreleri) tayini yapılacak örnekler boy/çap oranları en az 2 olacak şekilde hazırlanmalıdır. Bu testler için yapılacak örnek sayısı tercih edilen test standardına göre değişir, tercihen 5 veya daha fazla sayıda numune ile tekrar edilebilir. Parafin gibi koruma işlemi uygulanmış örneklerde su muhtevası (nem içeriği) tayini yapılır.
Üç eksenli basınç testinde 1 set için örnek sayısı yenilme zarfının doğru tanımlanmasına yetecek sayıda (tercihen en az 3 adet) olmalıdır. Örnekler boy/çap oranları en az 2 olacak şekilde hazırlanmalıdır. Hassasiyeti artırmak için setteki örnek sayısına (3) ilave her bir örnek için set fiyatının üçte biri eklenir. Kaya malzeme özelliklerine ve sonuçlardaki arzu edilen hassasiyete bağlı olarak örnek sayısının 5 ile 10 arasında olması önerilir. Üç eksenli basınç dayanım testinde NQ (47,6 mm), NX (54,7 mm) ve HQ (63,5 mm) çapındaki örnekler kullanılabilmektedir. Deneylerde uygulanacak yanal basınç belirtilmemişse, örneklerin alındığı derinlik ve malzeme özellikleri göz önüne alınarak tarafımızca belirlenecektir. Parafin gibi koruma işlemi uygulanmış örneklerde su muhtevası (nem içeriği) tayini yapılır.
Çekme dayanımının (Dolaylı yöntemle) tayininde örneklerin boy/çap oranının 1’e yakın olması tercih edilir. Örnek sayısı 10 olacak şekilde test yapılması önerilir.

Blok ve/veya karot örnekleri, ilgili test için standartların gerektirdiği boyutlarda numune hazırlamaya yetecek büyüklükte ve temsili numune hazırlamaya engel teşkil edecek gözle görünen iri çakıl, arabant geçişleri, bozunma, çatlak, süreksizlik, boşluk vb. gibi olumsuzluklar içermemelidir.

Sağlam kaya ortamlarından alınan karot örnekler gerekli ise naylon torba içinde ya da şeffaf streç ile birkaç kere sarılmış olarak laboratuvara ulaştırılmalıdır.

Zayıf kaya ortamlarından alınan karot örneklerde dağılma riski varsa örnek öncelikle 1-2-kat şeffaf streç ile sarılmış olmalıdır. Bu işlemden sonra örneği kaplayacak uygun ebatta tülbente sarılmış ve hava almayacak şekilde parafinlenmiş olmalıdır. Parafinin zarar görerek kurumaması vb. için naylon torbaya yerleştirilmiş ya da şeffaf streç ile birkaç defa sarılarak sıkıca bantlanmış olarak laboratuvara ulaştırılmalıdır.

Parafin gibi koruma işlemi uygulanmış örneklerde su muhtevası (Nem içeriği) tayini yapılır.

Porozite, boşluk oranı ve kuru/doygun yoğunluk/birim hacim ağırlık tayini, kurutma ve suya doyurma yöntemiyle yapıldığı için şişebilen ve ıslanma-kuruma süreci sonunda kolaylıkla dağılabilen kayaçlara uygulanmaz.

Suda dağılmaya karşı dayanıklılık testi, özellikle çimentolu veya zayıf kayaçlarda uygulanmakla birlikte, şeyl, kiltaşı, kumtaşı, marn, kireçtaşı vb. gibi karbonat ve kil içeriği yüksek kayaçlara ait numunelerde yapılabilmektedir. Dayanımı orta-yüksek/sert kayalarda uygulanmamaktadır.

Tek eksenli basınç dayanımı, Elastisite Modülü ve Poisson oranı (statik deformabilite parametreleri) tayini yapılacak örnekler boy/çap oranları en az 2 olacak şekilde hazırlanmalıdır. Bu testler için yapılacak örnek sayısı tercih edilen test standardına göre değişir, tercihen 5 veya daha fazla sayıda numune ile tekrar edilebilir. Parafin gibi koruma işlemi uygulanmış örneklerde su muhtevası (nem içeriği) tayini yapılır.

Üç eksenli basınç testinde 1 set için örnek sayısı yenilme zarfının doğru tanımlanmasına yetecek sayıda (tercihen en az 3 adet) olmalıdır. Örnekler boy/çap oranları en az 2 olacak şekilde hazırlanmalıdır. Hassasiyeti artırmak için setteki örnek sayısına (3) ilave her bir örnek için set fiyatının üçte biri eklenir. Kaya malzeme özelliklerine ve sonuçlardaki arzu edilen hassasiyete bağlı olarak örnek sayısının 5 ile 10 arasında olması önerilir. Üç eksenli basınç dayanım testinde NQ (47,6 mm), NX (54,7 mm) ve HQ (63,5 mm) çapındaki örnekler kullanılabilmektedir. Deneylerde uygulanacak yanal basınç belirtilmemişse, örneklerin alındığı derinlik ve malzeme özellikleri göz önüne alınarak tarafımızca belirlenecektir. Parafin gibi koruma işlemi uygulanmış örneklerde su muhtevası (nem içeriği) tayini yapılır.

Çekme dayanımının (Dolaylı yöntemle) tayininde örneklerin boy/çap oranının 1’e yakın olması tercih edilir. Örnek sayısı 10 olacak şekilde test yapılması önerilir.