Sondaj Dairesi Başkanlığı
Ülkemizde yeraltı zenginliklerinin araştırılmasına yönelik çağdaş düzeydeki sondaj çalışmaları 1935 yılında MTA'nın kurulmasıyla başlamıştır. MTA, kuruluşundan itibaren Türkiye'nin her yöresinde sondajlı aramalar yapmaktadır. Sondajlı arama çalışmaları Genel Müdürlüğümüz Sondaj Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülmektedir. Başlangıçta Petrol Arama Grubu içinde yer alan Sondaj Bölümü, 1957 yılında Teknik Ameliyeler Şube Müdürlüğü ve 1976 yılında Sondaj Dairesi Başkanlığı olarak organize edilmiştir.
Sondaj Dairesi Başkanlığı, Genel Müdürlüğümüzün 2804 sayılı kuruluş kanununda “Ülkemizin işletmeye elverişli madenlerini aramak, bulunanların kalite ve rezervlerini tespit etmek ve ayrıca madencilik sektörüne hizmet verecek altyapı çalışmalarını yapmak” şeklinde özetlenen görevleri kapsamında; metalik maden, endüstriyel hammaddeler, kömür, jeotermal enerji, yer altı suları gibi doğal kaynakların aranmasına yönelik sondaj çalışmaları ile sondaj kuyusu temizliği ve jeotermal enerji kuyu testleri yapmaktır.
Genel Müdürlüğümüz, kısa ve uzun vadede sanayi kuruluşlarının hammadde ihtiyaçlarını karşılamayı, yeni hammadde kaynaklarını bularak endüstriyel gelişmelere imkân hazırlamayı enerji darboğazlarının çözümüne yardımcı olacak mevcut bilinenleri geliştirmeyi, yeni enerji hammadde kaynaklarını bulup, süratle değerlendirmeyi amaçlamıştır. Tüm bu amaçların gerçekleşmesi için arazide yapılan çalışmaların en son ve gerçekçi aşaması sondaj çalışmalarıdır.
MTA, çalışmaları ile sondajcılığın ülkemizde yayılması ve gelişmesinde çok önemli rolü olan bir okul olmuştur. Kurumumuz, ülkemizde jeotermal sondaj çalışmaları yapan ilk kurum olma özelliğinin yanında; maden aramacılığı konusunda da hakem konumundadır. MTA bugün de yurdumuzun en büyük maden ve termal sular araştıran sondajcı kuruluşudur. Jeotermalde; sektöre kuyu test çalışmaları yaparak sahanın yenilenebilirliğine, sürdürülebilirliğine ve korunmasına katkı sağlanmaktadır. Son yıllarda sondajlı aramalarda yaşanan artışlara bağlı olarak; 2018 yılından itibaren 1500 metre derinlik kapasitesine sahip 29 adet karotlu sondaj makinası alınarak makina parkı büyük ölçüde yenilenmiştir. Dairemizin artan bütçesi, yenilenen makina parkı ve yeni alınan personelleriyle sondaj kapasitesi 180.000 metrelere, derinlik kapasitesi ise karotlu sondajlarda 2.000, jeotermal sondajlarda ise 3.000 metrelere çıkarılmıştır.
Sondaj Makinasının yenilenmesi çalışmaları kapsamında 2024 yılında yerli ve milli imkanlarla üretimi yapılan 2 adet PMW-50 jeotermal sondaj makinesi alımı gerçekleştirilmiştir. Sondaj makine parkının yenilenmesinin yanı sıra sondaj operasyonlarında kullanılan ekipman yenileme çalışmaları da planlı olarak yürütülmektedir. Bu kapsamda 1 adet B18TT yüksek basınç kompresörü (booster) alımı gerçekleştirilmiştir.
Sondaj Dairesi Başkanlığı, 1983 yılından itibaren kamu kuruluşları, özel kuruluşlar ve şahıslar için ücretli sondaj yapmaya başlamıştır. Bu çalışmalarla boşta kalan sondaj kapasitesini değerlendirmekte ve kuruluşumuz bütçesine katkıda bulunmaktadır. Sondaj Dairesi metalik maden, endüstriyel hammadde, kömür, uranyum, petrol, jeotermal, soğuk su ve diğer sondajlar olmak üzere 2024 yılı sonuna kadar toplam 6.641.044 metre sondaj gerçekleştirmiştir. Ayrıca 2005 yılından itibaren ihale yolu ile özel sektöre ve 2017 yılından itibaren de Turkısh Petroleum International Anonim Şirketi (TPIC)’e sözleşme ile sondaj yaptırmaya başlanmış ve toplamda 12.846.778 metreye ulaşılmıştır.