TÜRKİYE’DEN ÇIKARILAN NADİR SÜSTAŞLARI KOLEKSİYONU
Koleksiyon, Türkiye'den çıkartılan 7 adet nadir süstaşından oluşmaktadır. Pazartesi günleri hariç her gün 09:00-16:30 saatleri arasında Müzemizin 2.Katında yer alan "Türkiye'nin Süstaşları" teşhir alanında sergilenmektedir.
Koleksiyonda yer alan parçalar: Diyaspor, Çubuk Agatı, Mavi Kalsedon, Jet (Oltu Taşı), Mor Jade, Ateş Opali ve Kemererit
DİYASPOR Türkiye’den başka dünyanın hiçbir yerinde bulunmayan iri şeffaf kristal diasporların (AlO(OH)) ülkemiz süs taşları arasında büyük bir önemi vardır. Menderes masifinin örtü birimlerini oluşturan Menteşe formasyonu içinde yer alan Küçükçamlıktepe ocağı metaboksit yatakları, süs taşı kalitesinde diaspor kristalleri içermektedir. Süs taşı niteliğindeki diaspor kristallerinin oluşumu ve mineralojik özellikleri Lüle (1998), Lüle vd. (1999) tarafından detaylı olarak incelenmiştir.
Kaynaklar:
LÜLE, Ç., 1998, Muğla Milas Küçükçamlıktepe diaspor oluşumlarının minerolojisi, oluşum koşulları ve gemolojik özellikleri. A.Ü Fen Bilimleri Ens. Jeoloji Müh. Anabilim dalında yüksek lisans tezi.
LÜLE, Ç., SAYILI, S., TEKELİ, O., 1999, Muğla Milas Küçükçamlıktepe diasporlarının minerolojik ve gemolojik özellikleri, 1. Batı Anadolu Hammadde Kaynakları Sempozyumu Bildirileri, s.454-461.
ÇUBUK AGATI
Ankara-Çubuk ilçesi Susuz köyü civarında bulunmaktadır. Bu bölgedeki agatların içerisindeki özel şekil ve renklere sahip bantlaşmalar ve çubuksu kapanımlar sebebiyle karakteristik bir yapısı vardır ve “Çubuk Agatı” olarak bilinmektedir. Agat bir kalsedon türüdür. Bu bölgedeki agatlar andezitik ve riyolitik birimlerde nodüller halinde oluşmuştur.
MAVİ KALSEDON Kriptokristalin kuvars kristallerinden oluşan kalsedon, düşük sıcaklıklarda kayaçların boşluk ve çatlaklarında silisli çözeltilerin çökelmesi ile oluşur. Eskişehir-Sarıcakaya Mayıslar köyü civarından çıkartılarak ticareti yapılan mavi renkli kalsedonun tarihsel değeri büyüktür.
Eskişehir’de kalsedon yataklarından binlerce yıldır taş çıkarılmaktadır. Kalsedon Hitit ve Urartu dönemleri boyunca buradan çıkarılıp kullanılmıştır. Daha sonra Romalılar döneminde ise taşın ihracı çok yüksek seviyelere ulaşmıştır. Romalılar döneminde taşın bugünkü İstanbul Kadıköy’deki limandan ihracat için sevkiyatı yapılmaya başlanmıştır. O dönemlerde Kadıköy küçük bir Antik Yunan kasabasıdır ve adı da Chalkedon’dur. Kalsedon taşı, adını bu küçük liman kasabasından almıştır (Anonim).
Kaynak:
Anonim. Web Sitesi: https://eskisehir.ktb.gov.tr/TR-158760/kalsedon.html
JET (OLTU TAŞI) Jet; yoğun, ince taneli, kompakt bir linyit çeşididir. Erzurum ili Oltu ilçesi civarından çıkartılan jet taşı, Ülkemizde Oltu Taşı olarak bilinmektedir. Kolay işlenebilir, parlak ve hafif bir taştır. Bu bakımdan süstaşı olarak kullanımı uygundur ve yüzük, kolye, tesbih, küpe, pipo vs. yapılarak kullanılması kültürel ve ekonomik bakımdan bulunduğu yöreyi olumlu yönde etkilmektedir.
MOR JADE
Mor renkli jadeitli (jadeit bir piroksen türüdür) kayaçlar Bursa ilinin 60 km güneyinde Harmancık ilçesine bağlı Bektaşlar köyü civarında gözlemiştir. Bu tür kayaçların petrolojisi ve mineral kimyasıyla ilgili detaylı çalışmalar yapan Okay (1997), jadeit, K- Feldispat, lavsonit ve egirinin ana bileşenler olduğunu belirtmektedir. Hatipoğlu vd. (2012) bu bölgedeki kütlesel mor jadenin gemolojik ve mineralojik incelemeleri ile ilgili yapmış oldukları çalışmada; mor jadeyi jadeit, kuvars, ortoklaz, epidot, kloritoid ve flogopit minerallerinden meydana gelmiş bir mineral birlikteliğine sahip süstaşı malzemesi olarak tanımlamışlardır.
Kaynaklar:
HATİPOĞLU, M., BAŞEVİRGEN, Y., BUZLU, H., 2012, Harmancık-Bursa bölgesindeki kütlesel mor jade’nin gemolojik ve mineralojik incelemeleri ve oluşum kökeninin belirlenmesi, 65.Türkiye Jeoloji Kurultayı, s. 404.
OKAY, A., 1997, Jadeite K-Feldispar rocks and jadeites from northwest Turkey, Mineralogical Magazine, Vol 61, 835-843.
ATEŞ OPALİ
Ateş opali Kütahya'nın Simav ilçesinin Karamancı köyü yakınlarında ve Şaphane yöresinde bulunmaktadır. Şaphane yöresinde turuncu, sarımsı turuncu ve kırmızı renklerde şeffaf opal oluşumları volkanik kayaçların içerisinde gözlenmektedir. Geçmişte bu oluşumların bulunduğu sahalar zaman zaman işletilmiştir fakat günümüzde bu sahalarında üretim yapılmamaktadır. Eski işletmelere ait yarmalarda küçük ateş opali parçaları bulmak mümkündür.
KEMERERİT
Kemererit (kromlu klinoklor), genel olarak Doğu Anadolu ve Kuzeydoğu Anadolu bölgelerinde, Keşiş ve Kop Dağları civarında bulunur. Süstaşı kalitesinde olanların sadece Türkiye’de çıkarıltıldığı bilinmektedir. İşlenmeye uygun olmadığı için daha çok dekoratif ve koleksiyon amaçlı kullanılır.