TÜRKİYE'NİN JEOMİTOLOJİK ALANLARININ TESPİTİ VE PALEONTOLOJİK, JEOARKEOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ
Jeomitoloji; jeolojik süreçlerin, doğa olaylarının ve yer şekillerinin, insan topluluklarının kültürel hafızasında efsaneler, mitler ve folklorik anlatılar formunda nasıl kodlandığını inceleyen multidisipliner bir araştırma alanıdır. Karmaşık tektonik evrimi, aktif jeodinamiği ve zengin stratigrafik yapısıyla Anadolu coğrafyası, insan-doğa etkileşiminin tarihsel izlerini taşıyan eşsiz bir jeokültürel peyzaj sunmaktadır. İda Dağı'nın (Kaz Dağları) plütonik komplekslerinden Yedi Uyurlar'ın karstik sistemlerine, kıyı sedimantolojisi sonucu oluşan tombololardan (Kızkumu) Kuvaterner dönemi volkanizmasına kadar pek çok doğal oluşum, bölgenin somut olmayan kültürel mirasını şekillendirmiştir.
Bu projenin temel amacı; Türkiye sınırları içerisinde yer alan ve mitolojik/folklorik anlatılara konu olmuş jeolojik, jeomorfolojik ve paleontolojik alanların bilimsel metodolojilerle tespit edilerek sistematik bir envanterinin oluşturulmasıdır. Çalışma kapsamında;
Volkanik faaliyetler, sismik izler, karstik oluşumlar ve fosil yatakları gibi doğal unsurların paleontolojik ve jeoarkeolojik bulgular ışığında incelenmesi,
Söz konusu kültürel anlatıların (mitlerin) temelinde yatan jeolojik gerçekliklerin stratigrafik, petrografik ve morfolojik kanıtlarla modellenebilmesi hedeflenmektedir.
Türkiye'deki jeomitolojik lokasyonların; yerbilimleri (paleontoloji, sedimantoloji, tektonik) ile sosyal bilimlerin (arkeoloji, antropoloji, folklor) entegrasyonuyla analiz edilmesi, ulusal ve uluslararası bilimsel literatürdeki mevcut boşluğu dolduracaktır. Ayrıca, doğa anıtlarının ardındaki bu sözel tarih verilerinin Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı haritalandırma çalışmalarıyla kayıt altına alınması, sahaların çok boyutlu koruma statüsü kazanmasına ve sürdürülebilir yönetim stratejilerinin geliştirilmesine temel teşkil edecektir.