Bölgesel Jeoloji

Niğde Civarının Jeolojisi

Niğde KesitNiğde Masifi, Kırşehir masifi olarak adlandırılan metamorfik kütlenin, GD ucunu oluşturur. Masifin metamorfik kayaçları "Niğde Grubu" olarak adlandırılmıştır.

Bu grubun içinde, tabandan tavana doğru; Gümüşler, Kaleboynu, Aşıgediği ve Çamardı Formasyonları ayırt edilir. Niğde grubu metamorfikleri, beyaz ve mavimtrak mermerler, kuvarsit, amfibolit ve gnayslardan oluşur. Masifin kuzeyinde çeşitli aşamalarda deformasyon ve metamorfizma gösteren Sineksiz Yayla meta-gabrosu yer alır. Üçkapılı granodioriti ise, masifte yer alan tüm kayaçları keser.

Gümüşler Formasyonu

Gümüşler köyünün doğu ve güneydoğusunda yüzeyler. Egemen kaya birimini gnayslar oluşturur. Gnayslar içerisinde mermer, amfibolit, kuvarsit bant ve mercekleri gözlenir.

NiğdeKaleboynu Formasyonu

Niğde"nin batısında ve güneyinde yüzeyler. Gnays, mermer, kuvarsit ve amfibolit ardalanmasından oluşur. Gümüşler Formasyonu üzerine uyumlu olarak gelir.

Aşıgediği Formasyonu

Niğde'nin batı, güneybatı kesimlerinde yüzeyler. Birimin alt düzeyleri kalın katmanlı mermerler, üst düzeylere doğru mermer içinde gnays, kuvarsit ve amfibolit bant ve mercekleri ile temsil edilmiştir. Kaleboynu Formasyonu üzerine uyumlu olarak gelir.

Çamardı Formasyonu

Çamardı ilçesi ve batısında yüzeyler. Birimin tabanında kuvarsitler vardır. Üst kesimlerine doğru arkozik, biyotitli gnayslar ve küçük ölçekte amfibolitlere geçer. Aşıgediği Formasyonu üzerine uyumlu olarak gelir.

Üçkapılı Granodiyoriti : Üçkapılı Köyü, Eynelli Köyü ve Gümüşler Köyü civarında yüzeyler. Taneli doku gösteren kayacın mineral bileşimi, kuvars, plajiyoklas, biyotit az ortoklas ve muskovitten oluşmuştur. Niğde masifindeki bütün birimleri keser.

Sineksizyayla Metagabrosu :
Niğde'nin kuzeyinde, Sineksizyayla çevresinde geniş yayılım sunar. Metagabrolardan gabroik pegmatite kadar değişim gösterir. Mineral bileşimi plajiyoklas, amfibol ve klinopiroksenden ibarettir. Sineksizyayla metagabrosu, Niğde metamorfitleriyle beraber metamorfizmaya uğramış ve kıvrımlanmıştır.

Örtü Kayaları : Niğde Masifini örten en yaşlı birim, Orta-Üst Paleosen yaşlı fliş çökelleridir. Çakıltaşı düzeyiyle başlayan fliş, çamurtaşı, silttaşı, kireçtaşından oluşmuştur. Filiş üzerine Üst Oligosen yaşlı gölsel kireçtaşları gelir. Bu çökel birimlerini, ignimbiritik dokuya sahip tüfler örter.

Yapısal Jeoloji

Niğde Masifi jeotektonik konum olarak Anatolitler tektonik birliğine girer. Masifte biri plastik diğeri katı olmak üzere iki deformasyon olayı vardır. Plastik deformasyona ilişkin iki kıvrımlanma evresi görülür.
Niğde Masifinin kendisi büyük bir dom yapısına sahiptir. Domların oluşumunda granodiyorit sokulumunun yerleşim süreci etkin olmuştur.
Faylanma, Masifin kuzeybatı ve güneybatısı için dikkati çeken bir özelliktir. Bölgedeki iki büyük fay, doğudaki Ecemiş Fayı ve güneydeki Celaller Fayı'dır. Daha küçük çaplı normal fayları KB-GD, KD-GB ve D-B yönlü olmak üzere üç grupta toplayabiliriz.

Her Hakkı Saklıdır © MTA 2012
Tasarım: BDT Dairesi