Bölgesel Jeoloji

Konya Civarının Jeolojisi

Konya KesitÇalışma alanında, Kütahya-Bolkardağı Kuşağı'na ait çok evreli, yoğun deformasyon geçirmiş bir istif yer almaktadır.

Bozdağ Formasyonu : Çalışma alanında en alt birim olup, Konya kuzeyinde yüzeyler. Üst Silüriyen-Devoniyen yaşlıdır. Rekristalize kireçtaşı, dolomitik kireçtaşı, dolomit ve mermerden oluşur. Alt dokanağı görülmemektedir. Bozdağ Formasyonu üzerine Halıcı Formasyonu'na ait birimler açılı uyumsuzlukla gelir.

Halıcı Formasyonu : Konya ve civarında, Ardıçlı-Yükselen Köyleri arasında yüzeyler. Fillit, şist, metakumtaşı, metakonglomera, metaçört, metavolkanitler ve kireçtaşı bloklarından oluşur. Bozdağ Formasyonu üzerine açısal uyumsuzlukla gelir. Üstünde ise Ardıçlı Formasyonu'nun Morbel Üyesi uyumsuzlukla yer alır.

KonyaKurşunlu Kireçtaşı Üyesi : Gri renkli, kalın katmanlı, mercanlı, rekristalize karbonatlardan oluşur. Blok ve mercekler şeklindedirler.

Bloklar : Olistostromal gelişimlere bağlı olarak, sığ ve açık deniz ortamını temsil eden metakarbonatlardan oluşur.

Sızma Metavolkanit Üyesi : Felsik ve intermediyer volkanik kökenli metamorfik kayaçlardır. Halıcı Formasyonu içinde olistolit, dayk, sil, lav akıntısı ve dom yapıları olarak gözlenir.

Kadınhanı Metabazit Üyesi : Diyorit, diyabaz, mikrogabro, spilit türü bazik mağmatik kökenli metamorfik kayaçlardan oluşur.

Eldeş Formasyonu : Kristalize kireçtaşı, mermer, dolomit, kalkşist, grafitşist, metakuvarsit ve metaçörtlerden oluşan metatortul istiftir. Alt Permiyen-Erken Üst Permiyen yaş konağındadır.

Bulcuk Kireçtaşı Üyesi : Eldeş Formasyonu'nun üst kesimlerinde yer alır. Birbirleriyle yanal ve düşey geçişli kireçtaşı ve dolotaşından oluşur.

Ardıçlı Formasyonu

Morbel Tepe Üyesi : Ardıçlı Formasyonu'nun alt seviyelerinde, mor renkli, kaba kumtaşı, çakıltaşı, gri renkli kireçtaşı ile kırmızı renkli çamurtaşı katmanlarından oluşmuş birimdir.

Seyrantepe Üyesi : Ardıçlı Formasyonu'nun üst kesimlerini oluşturur. Mercek ve kamalanmalar şeklinde, yoğun dolomitik kireçtaşı ile şeyl ve kumtaşı arakatmanlarından ibarettir.

Osmanlıdere Formasyonu : Bademli Tepe ile Osmanlıdere arasında görülür. Altta metabazitle başlar, bunların üzerinde serisit-kalkşist ve mermerler yer alır. Daha üstte sarı-kahverenkli, ince orta katmanlı metamorfizmaya uğramış kuvarsitler bulunur.

Loras Kireçtaşı : Metaçört arakatkılı rekristalize kireçtaşı, dolomitik kireçtaşı ve dolomitten oluşur. Orta Triyas-Üst Jura yaşında olup, Ardıçlı Formasyonu ile geçişlidir.

Midos Tepe Formasyonu : Pelajik çamurtaşı, radyolaryalı çört arabantlı pelajik karbonatlarla temsil olunur. Üste doğru çört arakatkılı kireçtaşı ve çamurtaşı gözlenir. Midos Tepe Formasyonu, Loras kireçtaşı ile geçişlidir. A. Kretase yaşlıdır.

Hatip Ofiyolit Karmaşığı : Hatıp, Turgut, Bilecik, Çiftliközü KB'sında yüzeyler. Neritik karbonat, peridodit, gabro, serpantinit, pelajik kireçtaşı, radyolarit, kumtaşı, silttaşı, bazik volkanik blokların yer aldığı tektonik karmaşık niteliğindedir. Midos Tepe Formasyonu üzerine geçişli dokanak bazende tektonik dokanakla gelir.

Koçyaka Metamorfik Ofiyolitli Karmaşığı : Tabanda kumtaşı- şeyl arabantları ile başlar. Çeşitli büyüklükte serpantin, volkanit, çört ve mavişist klastları izlenir. Şeyllerin hakim olduğu kesimlerde volkanit, serpantinit, talkşist, lisvenit, gabro ve çörtlü kirteçtaşı olistolitleri gözlenir. Stratigrafik konumuna göre yaşı, Maestrihtiyenin Koçkaya metamorfik karmaşığı, Midos Tepe üzerinde yer alır.

Çayırbağ Ofiyoliti : Çayırbağ-Hatip arasında yüzeylenir. Kahverenkli, yeşil serpantinleşmiş peridotit, gabro ve piroksenitten oluşur. Birim içinde sekonder olarak gelişmiş manyezit gözlenir. Bölgeye ofiyolit napı olarak gelip yerleşmiştir. Tersiyer yaşlı Dilekçi Formasyonu tarafından diskordan olarak örtülür. Üst Kretase-Alt Paleosen yaş aralığındadır.

Çayraz Formasyonu : Altta yeşil renkli, orta-kalın tabakalı, killi karbonatlı silttaşıyla başlar, üste doğru grimsi beyaz renkli kalkarenitik, oolitik çörtlü kireçtaşı ardalanmasıyla devam eder. En üstte istiftaşı, vaketaşı, kireç çamuru ile son bulunur. Üstünde yer alan Dilekçi Formasyonu ile uyumsuzdur. Yaşı Üst Lütesiyen'dir.

Dilekçi Formasyonu : Konya civarında geniş bir yayılım gösterir. Çakıltaşı, kumtaşı, kiltaşı, kireçtaşı, killi kireçtaşı ve volkanitlerden oluşur. Bu kayalar birbiriyle hem geçişli hem de karmaşık ilişkiler sunar. Formasyona ait üyeler, Keçimuhsine Üyesi, Ulumuhsine Üyesi ve Sulutaş Üyesi'dir.

Erenlerdağ Volkanik Karmaşığı : Başlıca tüf ve aglomera üyesi ile lav üyesinden ibarettir. Andezit, riyolit, riyodasit, dasit, ignimbirit ve aglomeralardan oluşmuştur. Bu kayaçlar, Dilekçi Formasyonundaki çökellerle yanal ve düşey geçiş gösterir.

Kuvaterner Çökelleri : Konya'nın doğu ve kuzeyinde geniş alanlar kaplarlar. Kendilerinden daha yaşlı kayaçların kırıntılarından oluşmuş yamaç molozu, ince kumtaşı, kumlu silttaşı, kiltaşı egemen kaya birimidir. Bazı kesimler jips içerir. Başlıca Divanlar Formasyonu, Yılankır Formasyonu, Çarıklar Formasyonu, Çumra Formasyonu, Göçü Formasyonu, Sakyatan Formasyonu, Aslımyayla Formasyonu, Karkın Formasyonu, Konya Formasyonu, Sarayönü Formasyonu, Karahüyük Formasyonu olarak ayırtlanmıştır.

Yapısal Jeoloji

Konya civarındaki kayaçlar Hersiniyen-Alpin ve genç tektonik hareketlerden etkilenmişler, kıvrımlı, kırıklı ve naplı yapı kazanmışlardır. Konya civarındaki birimler, iki fazda kıvrımlanmışlardır. İlkinde kuzeye eğimli kıvrım eksenli, ikinci fazda ise KD'ya eğimli kıvrım eksenleri oluşturacak şekilde kıvrımlanmışlardır. Genç tektonik dönemine ilişkin kıvrımlar, K-G yönündeki sıkışmalar sonucu oluşmuştur. Bölgedeki önemli bindirmeler Hatip Ofiyolit Karmaşığı ile üzerinde yer alan Çayırbağı Ofiyoliti arasında yer alır ve nap mertebesindedir. Çayırbağ Ofiyoliti ile Midos Tepe Formasyonu arasındaki tektonik dokanak Loras Fayı olarak adlandırılır. Dikmentepe kuzeyinde, Kadınhanı çevresinde, Gökçeyurt güneyinde KD-GB ile KB-GD yönlerinde uzanan normal faylar yer almaktadır. Esirağılı yöresinde güneye, Ardıçlı yöresinde güneydoğuya eğimli iki ters fay gözlenir.
Neotektonik döneme ait, Meramın güneyinde Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı Dilekçi Formasyonu içinde yer alan normal fay Karamağıl mevkiine kadar uzanır. Konyanın batısında Kuvaterner yaşlı Konya fayı yer alır. Konya Ovası'nın batısını oluşturur ve K-G doğrultuludur. Kızılören fayı KD-GB doğrultuludur. Konya ovası doğusunda, K-G doğrultusunda, Kuvaterner çökellerini etkileyen en önemli fay, Divanlar Fayıdır. Bir başka genç fay, Pleyistosen yaşlı olan ve çimento fabrikası kuzeyinde net izlenen doğrultu atımlı faydır ve hava alanına doğru uzanır.

Her Hakkı Saklıdır © MTA 2012
Tasarım: BDT Dairesi