![]() |
|
|
|
|
Türkiye’de Jeofizik çalışmalar MTA’nın
kuruluşundan üç yıl sonra, yani 1938 yılında, manyetik ve elektrik
yöntemlerin uygulanması ile başlamıştır. İlk etüt E.Poldini tarafından
aynı yıl Gümüşhane’de yapılmıştır. 1939 yılında Diyarbakır-Maden de
Poldini ile birlikte Türk Jeofizikçi Ragıp Gencer de çalışmıştır. 1947 yılında gravimetri ve sismik aletlerin alınmasıyla MTA petrol aramalarında Jeofizik yöntemleri uygulamıştır. 1951 yılında Maden Etüt Şubesi ve bu şubenin içinde bir Jeofizik Servisi kurulmuştur. 1967 yılında Balgat Tesislerine geçildikten sonra Jeofizik Servisi, Jeofizik ve Prospeksiyon Şubesi haline gelmiş ve bünyesinde 7 adet servis oluşturulmuştur.
Jeofizik ve Prospeksiyon Şubesi 1970 yılından itibaren gerek alet, gerek
eleman sayısı artarak gelişme sürecine girmiştir. 1975 yılında HORA Gemisi
MTA tarafından satın alınarak bir araştırma gemisi olarak düzenlenmiş
günün teknolojisine uygun jeofizik ekipmanla donatılarak MTA-Sismik-1
adını almıştır. MTA Sismik-1 gemisi 1976 yılında deniz etütlerine
başlamıştır.
1967 yılında oluşan Jeofizik ve Prospeksiyon Şube Müdürlüğü 1976 yılında da Jeofizik Etütleri Dairesi Başkanlığı’na dönüşmüş, destek laboratuvarları da kurularak idari yapısını tamamlamıştır. Maden, petrol ve jeotermal amaçlı yer yüzeyinde ayrıntılı bir şekilde uygulanan belli başlı Jeofizik yöntemler; manyetik, gravite, elektrik özdirenç (rezistivite),Transient Elektromagnetik (TEM), Yapay Kaynaklı Audio Manyetotellürik (CSMAT), Yapay uçlaşma (IP) ve (SIP), manyetotellürik (MT), doğal uçlaşma (SP), sismik ve radyometrik yöntemlerdir.
Başlangıcından bugüne ülke sathında demir, bakır, kurşun, çinko, krom,
altın, uranyum, kömür ve grafit başta olmak üzere birçok maden sahası
jeofizik yöntemlerle araştırılmış, bulunan maden sahaları ülke yararına
sunulmuştur. MTA Genel Müdürlüğü’nün maden aramalarında; Jeofizik yöntemlerle bulunan anomali alanları açılan kuyularla da araştırılmakta ve yapılan jeofizik kuyu logları çalışması ile cevherleşmeye ilişkin ayrıntılı bilgiler elde edilmektedir. Bu arada çeşitli Kamu Kurum ve Kuruluşları ile kişi ve özel sektöre ücretleri karşılığında yoğun olarak hizmet verilmesinin yanı sıra 1/100 000 ve daha küçük ölçekli Rejyonal Gravite, Havadan Rejyonal Manyetik Harita satışları ile numunelerin fiziksel parametrelerinin ölçümü de yapılmaktadır. Çalışmalarını başarıyla yürüten Jeofizik Etütleri Dairesi kendi projeleri yanı sıra diğer dairelerle ortak projelere imza atmakta, Mühendislik Jeofiziği, Deniz, Deprem, Çevre, Arkeoloji, Yer içi ve Arama Jeofiziği dallarındaki çalışmalarını başarıyla sürdürmektedir.
|